Najważniejsze w skrócie
- Bon kwotowy opiewa na określoną kwotę i jest elastyczny, bon na usługę dotyczy konkretnej oferty, np. kolacji dla dwojga. Dla większości lokali bon kwotowy to bezpieczny wybór.
- Bez terminu ważności bony w Austrii obowiązują co do zasady 30 lat, w Niemczech obowiązuje trzyletni termin przedawnienia liczony od końca roku zakupu. Zbyt krótkie terminy w regulaminie są nieważne.
- Bony sprzedasz online przez sklep na własnej stronie, moduł bonów w kasie albo platformę. Liczy się wyraźny przycisk, natychmiastowa wysyłka e-mailem i ładny PDF do wydruku.
- Sezon świąteczny zaczyna się w listopadzie. Bony do samodzielnego wydruku sprzedają się aż do Wigilii.
- Sprzedane, a jeszcze niewykorzystane bony to pieniądze, które nadal jesteś winien gościowi. Moment powstania VAT zależy od tego, czy to bon jednego czy wielu przeznaczeń.
Ten artykuł ma charakter ogólnej informacji i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Przepisy się zmieniają i częściowo różnią się w poszczególnych krajach związkowych: sprawdź szczegóły w swojej izbie gospodarczej (WKO) lub IHK, we właściwym urzędzie albo u swojego doradcy podatkowego.
Dlaczego bony opłacają się Twojemu lokalowi
Bony przynoszą pieniądze do kasy, zanim zostanie ugotowana choćby jedna porcja. Ta zaliczka pomaga szczególnie w spokojnych miesiącach po świętach. Do tego dochodzi efekt reklamowy: kto daruje bon, osobiście poleca Twój lokal. Obdarowany często przychodzi po raz pierwszy, rzadko sam, i nierzadko zamawia więcej, niż pokrywa bon. Część bonów jest realizowana późno albo wcale. Nie licz jednak na to: gość ma roszczenie, dopóki bon jest ważny.
Kiedyś bloczek z bonami leżał przy kasie, a kto chciał bon, musiał przyjść. Dziś wiele osób szuka prezentu wieczorem na telefonie, często w ostatniej chwili. Jeśli Twoja strona ma wtedy dobrze widoczny przycisk „Kup bon”, a bon kilka minut później trafia jako PDF do skrzynki, sprzedajesz nawet wtedy, gdy lokal jest zamknięty. Gdzie przycisk najlepiej umieścić, przeczytasz w poradniku o treściach strony internetowej lokalu.
Bon kwotowy, bon na usługę, bon promocyjny
Zanim zaczniesz sprzedawać, ustal, jaki rodzaj bonu oferujesz. Rodzaj decyduje o elastyczności, ważności i traktowaniu podatkowym.
| Rodzaj | Przykład | Zalety | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Bon kwotowy | Bon o wartości 50 euro | Elastyczny na jedzenie, napoje, pokoje; brak ryzyka przy podwyżkach | Długa ważność, ustal zasady częściowej realizacji |
| Bon na usługę | Menu degustacyjne dla dwojga, śniadanie dla dwojga, jeden nocleg | Emocjonalny prezent, dobry na specjały i przeżycia | Ceny rosną, usługa zostaje ta sama; oferta musi być długo dostępna |
| Bon promocyjny | 10 euro rabatu od 40 euro, darmowy napój na urodziny | Dobry do marketingu, newslettera i stałych gości | Rozdawany za darmo, więc możliwe krótsze terminy; nie zastępuje płatnych bonów |
Dla większości lokali najlepszą podstawą jest bon kwotowy. Działa przy każdej ofercie i nie musisz się martwić, czy menu będzie istnieć za trzy lata. Jeśli mimo to chcesz podarować przeżycie, połącz oba: „Bon o wartości 120 euro, na przykład na nasze menu degustacyjne dla dwojga”. Prezent pozostaje konkretny, a wartość jest jednoznaczna.
Jak długo ważne są bony w Austrii i Niemczech?
Ważność to najbardziej drażliwy punkt sprzedaży bonów. Zasady wyraźnie różnią się w Austrii i Niemczech, a sądy wielokrotnie uchylały zbyt krótkie terminy. Poniższe punkty to ogólna orientacja i nie zastępują porady prawnej.
- Austria: Bez terminu bon jest co do zasady ważny 30 lat, czyli przez ogólny termin przedawnienia z § 1478 ABGB (austriacki kodeks cywilny). Według WKO (austriackiej Izby Gospodarczej) Sąd Najwyższy uznał terminy ważności płatnych bonów kwotowych wynoszące trzy lata lub mniej w ogólnych warunkach za niedopuszczalne. Nieważny termin odpada, a bon znów obowiązuje 30 lat.
- Niemcy: Obowiązuje tu zwykły trzyletni termin przedawnienia z § 195 BGB (niemiecki kodeks cywilny). Biegnie od końca roku, w którym kupiono bon. Bon z maja 2026 r. można więc zrealizować do końca 2029 r. Krótsze terminy są możliwe, ale według Verbraucherzentrale (centrum porad konsumenckich) zbyt krótki termin jest nieważny.
- Darmowe bony promocyjne rozdawane w ramach akcji reklamowej mogą w obu krajach mieć znacznie krótszy termin.
Najprostsze i najbardziej przyjazne gościom rozwiązanie to nie skracać sztucznie płatnych bonów kwotowych i podawać na bonie tylko datę wystawienia. Jeśli chcesz krótszego terminu dla bonów na usługę, np. dlatego, że oferta istnieje tylko przez jeden sezon, najpierw zasięgnij porady w WKO lub IHK (niemieckiej Izbie Przemysłowo-Handlowej). WKO zaleca w takich przypadkach możliwość wymiany bonu lub zwrotu kwoty.
Sprzedaż bonów przez stronę internetową
Do sprzedaży online są trzy typowe drogi. Która pasuje, zależy od tego, ile bonów sprzedajesz i jakiej kasy używasz.
| Droga | Jak to działa | Dobre dla |
|---|---|---|
| Moduł bonów w kasie | Wiele systemów kasowych oferuje sklep z bonami online, który łączy sprzedaż i realizację bezpośrednio z kasą | Lokali, które chcą prowadzić bony porządnie w jednym systemie |
| Sklep na własnej stronie | Sklep lub wtyczka do bonów z operatorem płatności po zapłacie automatycznie wysyła PDF z kodem | Pełna kontrola nad wyglądem, cenami i danymi |
| Platforma z bonami | Wyspecjalizowany dostawca obsługuje sklep, płatność i wysyłkę za opłatą lub prowizją | Szybki start bez techniki, ale stałe koszty |
Ustal ofertę
Kwoty, ewentualnie dwa lub trzy bony na usługę, ważność i warunki. Krótko i zrozumiale.
Wybierz rozwiązanie
Najpierw sprawdź, czy Twoja kasa ma moduł bonów. To oszczędza podwójnych księgowań przy realizacji.
Projekt
PDF w stylu lokalu z logo, kwotą, unikalnym kodem i datą wystawienia. Opcjonalnie pole na osobistą dedykację.
Kwestie prawne
Impressum (nota prawna), polityka prywatności, warunki płatności i informacja o prawie odstąpienia. Wielu dostawców sklepów daje szablony, mimo to je sprawdź.
Widoczne umieszczenie
Przycisk „Kup bon” w menu i na stronie głównej, link w profilu firmy w Google i w profilu na Instagramie.
Zakup testowy
Kup bon sam na telefonie i zrealizuj go w lokalu. Dopiero wtedy wiesz, że wszystko działa.
Sklep online to sprzedaż na odległość. Czy i kiedy kupującym przysługuje prawo odstąpienia, zależy od rodzaju bonu i Twoich warunków; w razie wątpliwości potwierdź to w WKO, IHK lub u dostawcy sklepu. Co musi się znaleźć w Impressum, wyjaśniają poradniki o Impressum w Austrii i Impressum w Niemczech. Samo Impressum przygotujesz w kilka minut w generatorze Impressum.
Co powinien zawierać dobry bon
Cyfrowy czy drukowany, bon jest prezentem i jednocześnie dokumentem, który Twój zespół musi sprawdzić przy realizacji. Powinien dobrze spełniać obie role.
Obowiązkowe dane i przydatne dodatki
- Nazwa, adres i kontakt lokalu, aby było jasne, kto wystawia bon
- Wartość w euro lub dokładny opis usługi
- Unikalny numer bonu lub kod nadawany tylko raz
- Data wystawienia i, jeśli termin jest dopuszczalny, data ważności
- Krótka wskazówka dotycząca realizacji, np. „Prosimy podać przy rezerwacji”
- Informacja, czy możliwa jest częściowa realizacja i czy bon można przekazać
- Miejsce na osobistą dedykację
- Projekt w kolorach i kroju pisma Twojego lokalu
Do bonów sprzedawanych w lokalu lub przez telefon potrzebujesz ładnego szablonu do druku. Naszym generatorem voucherów bezpłatnie stworzysz gotowy do druku bon z nazwą lokalu, kwotą, losowym kodem i datą ważności. Puste pola drukują się jako linie do ręcznego wypełnienia.
Zaprojektuj bon w dwie minuty
Wybierz kolory, motyw i kwotę, a następnie pobierz bon jako gotowy do druku PDF. Bezpłatnie i bez rejestracji.
Planowanie świąt i innych okazji
W wielu lokalach duża część przychodu z bonów przypada na tygodnie przed Bożym Narodzeniem. Kto planuje z wyprzedzeniem, sprzedaje znacznie więcej niż z kartką na drzwiach w ostatnim tygodniu.
Październik
Przetestuj sklep, dostosuj projekt bonu do świąt, zamów drukowane bony i koperty.
Początek listopada
Ogłoś bony na stronie, w profilu Google i w mediach społecznościowych. Firmowe wigilie to dobra okazja, by zaproponować bony firmowe dla pracowników.
Grudzień
Przypomnienie w newsletterze, stojak przy ladzie, wzmianka na rachunku. Zespół wie, jak sprzedać bon.
Ostatnie dni przed świętami
Promuj bony do samodzielnego wydruku. Przychodzą od razu e-mailem i ratują wszystkich spóźnialskich.
Styczeń
Bony są realizowane, często w spokojnych tygodniach. Zaplanuj odpowiednio personel i rezerwacje.
Przez cały rok są też dobre okazje: Walentynki, Dzień Matki i Dzień Ojca, Wielkanoc, wesela, jubileusze firm. Krótka wzmianka w newsletterze kilka dni wcześniej często wystarcza. Bony to także dobre narzędzie dla stałych gości; jak wiązać gości kartą z pieczątkami lub nagrodami, przeczytasz w poradniku o programie lojalnościowym.
Księgowość i VAT: podstawy
Pod względem podatkowym bony nie są skomplikowane, jeśli znasz podstawową zasadę. Od 2019 r. Austria i Niemcy zgodnie z prawem UE rozróżniają bony jednego przeznaczenia i bony różnego przeznaczenia. W Niemczech reguluje to § 3 ust. 13 do 15 UStG (ustawa o VAT), w Austrii administracja skarbowa stosuje te same zasady.
- Bon jednego przeznaczenia: Przy wystawieniu znane są już miejsce świadczenia i VAT. VAT powstaje już przy sprzedaży, nawet jeśli bon nigdy nie zostanie zrealizowany.
- Bon różnego przeznaczenia: Wszystkie pozostałe. VAT powstaje dopiero przy realizacji. Bon kwotowy na jedzenie i napoje to w gastronomii zwykle bon różnego przeznaczenia, bo jedzenie i napoje mają różne stawki, a przy zakupie nie wiadomo jeszcze, co gość zamówi.
- Bon na usługę na dokładnie opisaną ofertę może być bonem jednego przeznaczenia. Czy tak jest w przypadku Twojej oferty, wyjaśnij z doradcą podatkowym.
Dla księgowości oznacza to: sprzedane, a niezrealizowane bony nie są ostatecznym przychodem, lecz zobowiązaniem wobec gościa. Prowadź listę wszystkich wydanych bonów z numerem, kwotą, datą i stanem realizacji, najlepiej automatycznie w kasie lub systemie sklepu. Sprzedaż i realizacja muszą być też poprawnie rejestrowane w kasie. Jak to działa z kasą rejestrującą w Austrii, opisuje poradnik o Registrierkassenpflicht, a dla Niemiec poradnik o systemie kasowym.
Realizacja w lokalu bez nerwów
Najlepszy sklep online niewiele da, jeśli realizacja przy stole wywołuje dyskusje. Twój zespół powinien wiedzieć, jak sprawdza się i księguje bon, i traktować przy tym gościa jak kogoś wyjątkowego. W końcu często poznaje on Twój lokal właśnie tego wieczoru.
Tak zrobisz to dobrze
- Przed realizacją sprawdzić każdy kod w systemie i oznaczyć go jako wykorzystany
- Umożliwić częściową realizację i zapisać pozostałą kwotę na bonie lub w systemie
- Serdecznie przyjmować gości z bonem i prosić o opinię jak wszystkich innych
- Krótko i widocznie podać warunki w sklepie i na bonie
Lepiej nie
- Ograniczać płatne bony kwotowe do kilku miesięcy
- Wykluczać bony w określone dni lub na określone dania bez wcześniejszej jasnej informacji
- Numerować kody kolejno, tak że łatwo je odgadnąć
- Odrzucać przeterminowane bony bez sprawdzenia
Strona, która sprzedaje też bony
Tworzymy Twoją stronę z dobrze widocznym przyciskiem do bonów i podłączamy Twój sklep z bonami. Zobacz swój bezpłatny podgląd.
Bezpłatny podgląd strony Twojego lokalu, zaprojektowany przez nas.
Źródła
- RIS: § 1478 ABGB (przedawnienie, 30 lat)
- WKO: Gutscheine, na co uważać przy ograniczeniu ważności (po niemiecku)
- WKO: Traktowanie bonów w podatku VAT (po niemiecku)
- gesetze-im-internet.de: § 195 BGB (zwykły termin przedawnienia)
- gesetze-im-internet.de: § 3 UStG (bony jednego i różnego przeznaczenia, ust. 13 do 15)
